De Wenteltrap

Symboliek

In 2006 werd ik ingewijd in een Vrijmetselaarsloge voor vrouwen in Mechelen (België). Dit was voor mij de start van het symbolisch denken. Dit was voor mij een absolute verrijking van het filosofische denken. Het symbolische denken toont wellicht één van de mooiste vaardigheden van het denken:

Een mens kan via zijn denken iets wat afwezig is in aanwezigheid brengen. En dit is zo’n levendige ervaring dat het werkelijk wordt.

Via het symbolische ontstaat tevens een andere blik op jezelf. Nadenken over jezelf via symboliek was ook al bij Freud en Jung bekend. En ik denk zelf, dat de filosofen van voor Socrates dit ook al begrepen, maar dat ons zoeken naar waarheid ons heeft geleid naar een directe relatie tussen woord en werkelijkheid en niet naar een persoonlijke symbolische betekenis. Deze heeft namelijk niets universeels of algemeens.

Via het symbolische heb ik veel over mijzelf en over de wereld geleerd, waarbij ik dit als kennis ervaar die ik via de wetenschappen niet verkregen zou hebben.
Sinds mijn inwijding trok het symbool ‘de wenteltrap’ aan mij. Het heeft jaren geduurd voordat ik hier enige inhoud aan kon geven. In 2015 resulteerde dit uiteindelijk in een Bouwstuk (een presentatie in een vrijmetselaarsloge) over de Wenteltrap. Hierin werd de wenteltrap het symbool van mijn leven.

Een deel uit het Bouwstuk:
“Het opnieuw ter hand nemen van eenzelfde iets geeft ruimte voor een nieuw begrijpen. Zaken die eerder niet besloten leken te liggen in het symbool of de tekst blijken opeens aanwezig door de aandacht die ik eraan geef, waarbij die aandacht zich dan eens specifiek focust en dan eens wordt opgeroepen vanuit aandacht voor iets anders. De herhaalde aandacht - op verschillende momenten van de dag en in een persoonlijk leven - speelt hierbij een heel belangrijke rol.
Ik denk dat ik om dezelfde reden gecharmeerd ben van het niet-zijn dat in het zijn besloten ligt. De tegenstelling in zichzelf (de contradictie interminus) breekt het statisch open en maakt het dynamisch. De wenteltrap zet aan om iets van een andere kant te bekijken, om het zijn en niet-zijn te vangen, en om te zien wat in die dynamiek ontstaat. Een open einde, net zoals ik er geen idee van heb waar de wenteltrap naar toe leidt en dat ze mij leert dat ik vertrouwd moet zijn met licht en duisternis, met een angstig gevoel en met prachtige vergezichten.
Hiermee is de wenteltrap voor mij in de afgelopen periode een symbool geworden van mijzelf, van hoe ik in de wereld sta. Maar ook het symbool van doorzettingsvermogen, en van het genieten van het licht, wanneer dat in zijn volle sterkte mijn weg op de wenteltrap verlicht. Het is het beeld geworden van onzekerheid en angst maar met het gevoel van hoop: door te blijven stappen komt er vanzelf een venster van licht. Het licht schijnt in de duisternis van de wenteltrap, alleen had ik dat nog niet begrepen. Ik moet alleen maar blijven stappen en draaien en dan opeens is daar het licht. En dan stap ik vol goede moed weer de duisternis van de volgende trede op, omdat ik weet dat het licht schijnt in die duisternis boven mij. Misschien kan ik door de wenteltrap mijn gewelddadige leidraad vervangen door vertrouwen, zodat ik de zweep waarmee ik mezelf zo nu en dan opjaag, thuis laten.”

Ik zou willen dat ik een website kon maken die geen cookies plaatst, maar helaas dat lukt me niet. Ik heb ze wel geanonimiseerd.